Schulden en scheiding

Als u gaat scheiden en u bent in gemeenschap van goederen getrouwd, moeten bij de scheiding ook de schulden worden verdeeld. Hoe werkt dat? Bent u aansprakelijk voor de schulden op naam van uw ex? Moeten alle schulden worden verdeeld of zijn er ook privéschulden? En kunnen de schuldeisers van uw ex zich verhalen op uw vermogen na scheiding?

Let op: deze bijdrage gaat over schulden en een volledige gemeenschap van goederen. Voor de regels voor schulden bij een beperkte gemeenschap van goederen klik hier.

We gaan eerst kijken welke schulden in de gemeenschap vallen en welke niet.

Welke schulden vallen in de gemeenschap?

Een gemeenschap van goederen houdt in dat alle bezittingen en alle schulden als het ware op één hoop zijn gegooid. Het maakt niet uit op wiens naam een schuld staat. Het maakt ook niet uit of de schuld is ontstaan vóór of tijdens het huwelijk. Beide partners hebben recht op de helft van de bezittingen en beiden zijn draagplichtig voor de helft van de schulden.

Welke schulden vallen buiten de gemeenschap?

In beginsel vallen alle schulden in de gemeenschap, maar er kunnen ook privéschulden zijn. Dat is het geval wanneer een van de partners privévermogen heeft – denk aan een erfenis verkregen onder uitsluitingsclausule – en schulden is aangegaan gerelateerd aan dat vermogen. Bijvoorbeeld: een van de partners heeft een vakantiewoning geërfd onder ontsluitingsclausule en heeft voor de verbouwing daarvan een hypotheek genomen. Die hypotheekschuld is een privéschuld.

Ook zogenaamde verknochte schulden, ook wel hoogstpersoonlijke schulden genoemd, vallen niet in de gemeenschap. Een schuld is echter haast nooit hoogstpersoonlijk. Lees hier meer over dit onderwerp.

Verschil tussen aansprakelijkheid, draagplicht en verhaal

Het onderwerp schulden is ingewikkeld, omdat er verschil is tussen:

  • de aansprakelijkheid voor schulden jegens schuldeisers,
  • de onderlinge draagplicht van de (ex-)partners, en
  • de verhaalsmogelijkheden van schuldeisers op het vermogen van de (ex-)partners.

We gaan per onderwerp kijken welke de regels er gelden, zowel tijdens het huwelijk als bij echtscheiding.

Aansprakelijkheid tijdens het huwelijk

Aansprakelijk voor een schuld is de debiteur, degene die de schuld is aangegaan. Aansprakelijkheid is iets wat geldt ‘naar buiten’; het betreft de relatie tussen u en de schuldeiser.

Tijdens het huwelijk bent u alleen aansprakelijk voor uw eigen schulden (schulden op uw naam) en gezamenlijke schulden (op naam van u en uw partner) en niét voor de schulden op naam van uw partner. Bijvoorbeeld: u koopt een auto op afbetaling. Als u vervolgens niet betaalt, kan de verkoper u – en niet uw partner – aanspreken en eventueel voor de rechter dagen. Er geldt alleen een uitzondering voor schulden in verband met de kosten van de huishouding; daarvoor bent u beiden op grond van de wet volledig aansprakelijk, ongeacht wie de schuld is aangegaan.

Aansprakelijkheid bij scheiding

Maar wanneer u gaat scheiden verandert er iets: nadat het echtscheidingsverzoek is ingediend, wordt u allebei automatisch volledig aansprakelijk voor álle gemeenschapsschulden, dus ook voor de schulden op naam van uw partner. Deze regel is ter bescherming van de schuldeisers: zij krijgen er een optie bij, zij kunnen niet één maar twee partijen aanspreken.

Draagplicht bij scheiding

De draagplicht voor een schuld is iets tussen uw en uw partner. De schuldeiser staat daar helemaal buiten. De draagplicht bepaalt wie van u in welke verhouding een schuld moet dragen. Bij een gemeenschap van goederen bent u elk voor de helft draagplichtig voor alle gemeenschapsschulden, ongeacht op wiens naam die schulden staan. De draagplicht voor schulden wordt vaak pas een onderwerp als u gaat scheiden. Immers, dan moeten alle schulden in kaart worden gebracht en verdeeld.

De regel dat u allebei de helft van de schulden moet dragen is een harde regel. Alleen als die regel totaal onredelijk uitpakt, kan de rechter een andere draagplichtverdeling vaststellen. Er moet dan wel iets heel bijzonders aan de hand zijn. Lees hier meer over dit onderwerp.

U mag in een echtscheidingsconvenant een afwijkende verdeling afspreken, maar daar moet u het dus wel over eens zijn. En let op: een afwijkende verdeling kan (ongewenste) fiscale consequenties hebben.

Verhaal tijdens het huwelijk

Verhaal wil zeggen: op welk vermogen mag de schuldeiser zich verhalen. Voorbeeld: uw partner met wie u in gemeenschap van goederen bent getrouwd, heeft een auto gekocht. Hij of zij – en niet u – is dan aansprakelijk jegens de schuldeiser. Maar stel, uw partner betaalt de koopprijs niet. Omdat bij een gemeenschap van goederen alle bezittingen gemeenschappelijk zijn, mag de schuldeiser zich op dat hele gemeenschapsvermogen verhalen; er mag bijvoorbeeld beslag worden gelegd op uw bankrekening of uw salaris.

Als uw partner daarnaast privévermogen heeft, kunnen zijn/haar schuldeisers zich ook verhalen op dat privévermogen. Voor zover een gemeenschapsschuld zodoende (deels) zou worden voldaan uit privévermogen van de ene partner, heeft die partner recht op een vergoeding uit de gemeenschap voor de helft van het bedrag dat bij hem of haar privé is verhaald.

Verhaal bij scheiding

Zoals gezegd wordt u bij echtscheiding aansprakelijk voor álle schulden van de gemeenschap, dus ook die van uw partner. Betekent dit dat de schuldeisers van uw partner zich na de scheiding en nadat de gemeenschap is verdeeld, kunnen verhalen op al uw bezittingen?

Het antwoord luidt: nee, als de gemeenschap van goederen eenmaal is verdeeld, mogen de schuldeisers van uw ex-partner zich alleen verhalen op datgene wat u uit de verdeling heeft gekregen. Voorbeeld: u gaat scheiden. Aan bezittingen is er 20.000 euro. Aan schulden is er 80.000 euro en de schuld is aangegaan door uw ex-partner. Bij de scheiding wordt u aansprakelijk voor de schuld van 80.000 euro, maar de schuldeiser heeft alleen verhaal op 10.000 euro (de helft van de bezittingen) die u uit de verdeling heeft gekregen. Maar let op: u en uw ex-partner zijn onderling voor de helft draagplichtig voor de schuld.

Samenvatting

Als u in gemeenschap van goederen bent getrouwd, komen bij scheiding de helft van alle gemeenschapsschulden voor uw rekening. U wordt door de scheiding ook automatisch aansprakelijk voor alle gemeenschapsschulden, dus ook die van uw partner. Maar schuldeisers van uw partner kunnen zich alleen verhalen op datgene wat u uit de verdeling heeft gekregen.

Complex 

Al met al een complex verhaal, schulden en echtscheiding. Als u hierover meer wilt weten, of u heeft een concrete vraag, bel of mail dan met Hedy Bollen, wij helpen u graag.

Voor de regels voor schulden bij een beperkte gemeenschap van goederen klik hier.


De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en er kunnen geen rechten aan deze informatie worden ontleend. Wij doen ons best om de informatie op de site actueel te houden, maar wij staan niet in voor de juistheid en volledigheid daarvan en aanvaarden ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade als gevolg van gebruik van informatie op de site.