Volledige gemeenschap van goederen

Bent u vóór 1 januari 2018 getrouwd, dan geldt tussen u en uw partner een volledige gemeenschap van goederen, tenzij u huwelijkse voorwaarden heeft afgesproken. Bent u ná 1 januari 2018 getrouwd, dan geldt een beperkte gemeenschap van goederen, alweer tenzij u andere voorwaarden heeft afgesproken. Op deze pagina gaat het over de volledige gemeenschap van goederen.

Wat betekent dat nou eigenlijk precies, een volledige gemeenschap van goederen? En wat gebeurt er met de gemeenschap bij echtscheiding?

Alles op één hoop

Simpel gezegd worden bij een gemeenschap van goederen alle bezittingen en schulden van u en uw partner op één hoop gegooid. Dat geldt voor de bezittingen en schulden die er vóór het huwelijk al waren en voor de bezittingen of schulden die er tijdens het huwelijk bijkomen. U bent, zoals dat in juridisch taal heet, allebei gerechtigd tot de onverdeelde helft van de gemeenschap.

Er zijn maar twee uitzonderingen op deze hoofdregel.

Uitzondering: schenking of erfenis onder uitsluitingsclausule

Buiten de gemeenschap blijven schenkingen of erfenissen die zijn verkregen onder ‘uitsluitingsclausule’. Een uitsluitingsclausule wil zeggen dat degene die u een schenking doet of van wie u iets erft, daarbij de voorwaarde heeft gesteld dat die schenking/erfenis niet in uw huwelijksgemeenschap valt.

Een voorbeeld. Ouders willen hun kind geld schenken, maar willen niet dat die schenking terecht komt in een gemeenschap van goederen als het kind gaat trouwen. Zoiets is heel eenvoudig te regelen. De ouders moet zorgen dat die uitsluitingsclausule op papier staat, zodat daar later – mocht het nodig zijn – bewijs van is. De simpelste manier is het geld overmaken en bij de bankoverschrijving vermelden ‘schenking aan kind X onder uitsluitingsclausule’.

Een ander voorbeeld. Veel ouders laten een testament maken waarin staat dat de erfenis ‘onder uitsluitingsclausule’ naar de kinderen gaat. Op die manier zorgen ze ervoor dat de erfenis voor honderd procent bij hun kinderen terecht komt en niet gedeeld hoeft te worden met de ‘koude kant’.

Uitzondering: verknochte goederen en schulden

Ook zogenaamde verknochte goederen en schulden blijven buiten de gemeenschap. Verknocht wil zeggen dat het goed of de schuld zo nauw met iemand als persoon is verbonden dat het volstrekt onredelijk zou zijn dat de partner daarin zou delen. Maar goederen of schulden zijn haast nooit verknocht.

Een voorbeeld van een verknocht goed is een uitkering wegens smartengeld. Een ontslagvergoeding kan onder bepaalde omstandigheden verknocht zijn, maar is dat lang niet altijd. Een voorbeeld van een verknochte schuld is de successiebelasting die moet worden betaald over een erfenis die is verkregen onder uitsluitingsclausule.

Volledige gemeenschap van goederen … in principe alles fiftyfifty delen.

Einde van de gemeenschap

Er kan op verschillende manieren een einde komen aan een gemeenschap van goederen. Bijvoorbeeld doordat u tijdens het huwelijk andere voorwaarden met elkaar afspreekt of doordat een van de partners overlijdt. Meestal eindigt een gemeenschap van goederen door echtscheiding.

Einde door echtscheiding: de peildatum

De gemeenschap stopt automatisch op het moment dat het verzoekschrift tot echtscheiding wordt ingediend. We noemen dat de peildatum. Vanaf dat moment komt de gemeenschap als het ware stil te staan, wordt hij bevroren. In juridische termen heet dat: de gemeenschap is ontbonden maar nog niet verdeeld. Er kan vanaf dat moment niks meer bijkomen, zowel niet in de plus als in de min. Koopt u dus een huis op de dag nadat het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend, dan valt dat huis niet in de gemeenschap van goederen. Neemt u een week later een krediet bij de bank, dan valt die schuld niet in de gemeenschap.

Het moment dat het echtscheidingsverzoek wordt ingediend is volgens de wet dus een belangrijk moment. Maar u kunt altijd samen een andere peildatum afspreken. U bent daar vrij in, als u het maar samen eens bent.

Verdeling gemeenschap

Als de gemeenschap eenmaal ontbonden is, dan kan hij worden verdeeld. U heeft allebei recht op de helft (van de waarde) van de bezittingen en u moet allebei de helft van de schulden dragen.

Soms gaat zo’n verdeling snel en eenvoudig. Soms ook is het een complex, langdurig proces.

In elk geval moet altijd worden gestart met het maken van een inventarisatie van alle bezittingen en schulden en moeten bezittingen – denk aan een eigen woning of onderneming – worden gewaardeerd.

De vraag is dan aan wie bepaalde bezittingen moeten worden toegedeeld: bijvoorbeeld naar wie gaat de woning, auto, caravan, inboedel enzovoort.

Vaak is een van de partijen ‘onder aan de streep’ overbedeeld, zodat de ander een overbedelingsvordering krijgt.

Wie heeft het bestuur over de bezittingen en schulden tijdens het huwelijk?

Een gemeenschap van goederen wil niet zeggen dat u ook alleen samen kunt beslissen over die goederen. De wet geeft daarvoor een regeling. In juridische taal: een bestuursregeling. Wie moet er voor het goed zorgen, wie mag het verkopen, uitlenen, verpanden enzovoort? Kortom, wie beslist over een goed?

De hoofdregel is eenvoudig: als een goed op uw naam staat, dan heeft u het bestuur over dat goed. U mag beslissen wat er met het goed gebeurt. Voorbeelden van goederen op naam: een bankrekening, een auto, een huis. Over goederen die niet op naam staan, kunt u allebei beslissingen nemen. Bijvoorbeeld: een fiets, boeken, een PC, bankstel.

Er zijn wel een paar uitzonderingen op deze hoofdregels.

Over de woning waar u samen woont (de ‘echtelijke woning’) kunt u alleen samen beslissingen nemen.

Voor het doen van schenkingen heeft u elkaars toestemming nodig, tenzij het een ‘gebruikelijke, niet bovenmatige’ schenking is. Wat gebruikelijk en niet bovenmatig is, hangt af van de uw omstandigheden, zoals uw levensstandaard. Als u en uw partner erg weinig geld hebben, zal een gift van bijvoorbeeld € 100 al snel bovenmatig zijn. Voor mensen die vermogend zijn is een gift van € 10.000 misschien heel gewoon.

Als u iets wilt kopen op afbetaling, heeft u de toestemming van uw partner nodig, behalve wanneer u dit doet in het kader van uw beroep of bedrijf.

Als u op de een of andere manier borg wilt staan voor een schuld van een derde persoon, dan heeft u de toestemming van uw partner nodig. Ook hier geldt: behalve wanneer u dit doet in het kader van uw beroep of bedrijf. Bijvoorbeeld: als u borg wilt gaan staan voor een schuld van uw broer, dan moet uw partner daarvoor meetekenen.

Wat verandert er wanneer de gemeenschap wordt ontbonden?

De bestuursregeling voor gemeenschapsgoederen eindigt automatisch op het moment dat de gemeenschap wordt ontbonden. Bij echtscheiding is dat het moment dat het verzoekschrift tot echtscheiding wordt ingediend. Vanaf dat moment berust het bestuur over álle gemeenschapsgoederen – dus ook de goederen op naam – bij u samen. De gedachte daarachter is dat de gemeenschap klaar is om te worden verdeeld en dat de ene partner niet meer zonder de andere partner mag beslissen over (delen van) de gemeenschap.

Wat nog wel mag zonder toestemming van de ander zijn – kort gezegd – handelingen die geen uitstel kunnen lijden, bijvoorbeeld het verrichten van noodzakelijk onderhoud.


De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en er kunnen geen rechten aan deze informatie worden ontleend. Wij doen ons best om de informatie op de site actueel te houden, maar wij staan niet in voor de juistheid en volledigheid daarvan en aanvaarden ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade als gevolg van gebruik van informatie op de site.