Altijd via de rechter 

Een echtscheiding moet altijd worden uitgesproken door de rechter. Hoe verloopt zo’n procedure en hoelang duurt dat? Het antwoordt luidt: dat hangt ervan af.

Als u het over alles eens bent, kunt u scheiden op gemeenschappelijk verzoek. De procedure gaat dan eenvoudig en snel. Als u het niet eens kunt worden, moet de rechter knopen doorhakken. De procedure duurt dan heel gemiddeld genomen een jaar, soms langer.

Scheiden op gemeenschappelijk verzoek 

U heeft samen – met hulp van een mediator of advocaat – afspraken gemaakt in een echtscheidingsconvenant. Daarin zijn alle gevolgen van de echtscheiding geregeld: de financiën, de kinderen, de woning, de alimentatie enzovoort. Vervolgens moet de rechter de echtscheiding uitspreken. De advocaat/mediator regelt dat voor u. De procedure bij de rechtbank is niet meer dan een formaliteit en duurt hooguit een paar weken. U hoeft niet zelf naar de rechtbank te komen. Nadat de rechter de echtscheiding heeft uitgesproken, moet deze worden ingeschreven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar u bent getrouwd. U bent pas officieel gescheiden vanaf het moment van inschrijving.

Scheiden ‘op tegenspraak’

Als de rechter moet beslissen over een of meerdere discussiepunten, begint de echtscheidingsprocedure met een verzoekschrift van degene die de scheiding aanvraagt. Dat verzoekschrift wordt ingediend bij de rechtbank. Daarin staat alles waarvan u wilt dat de rechter er een beslissing over neemt: een omgangsregeling voor de kinderen, alimentatie, de financiën, de eigen woning enzovoort.

Verweerschrift

De andere partij kan daarna schriftelijk reageren. Dat heet een verweerschrift. Er is genoeg tijd – minimaal zes weken – om het verweer in te leveren bij de rechtbank. Een uitstel van nog eens vier weken is altijd mogelijk. Tegelijk met het verweer kan ook een tegenverzoek worden ingediend. In dat laatste geval mag de andere partij daar ook weer schriftelijk op reageren.

Verstek laten gaan 

U bent niet verplicht om een verweer in te dienen: u kunt ook verstek laten gaan. In dat geval zal de rechter doorgaans alles toewijzen wat de verzoekende partij heeft gevraagd.

Rechtszitting 

Nadat het verweer is ingediend krijgen beide partijen een uitnodiging van de rechtbank voor een zitting bij de rechtbank. Tijdens die zitting licht uw advocaat uw standpunten toe. De rechter kan over alle onderwerpen vragen stellen, ook rechtstreeks aan u. Uw advocaat zal u uitleggen hoe zo’n zitting ongeveer verloopt. Natuurlijk is haast iedereen een beetje zenuwachtig voor zo’n zitting, maar met een goede voorbereiding is dat niet echt nodig. U moet zo’n zitting zien als een gelegenheid om aan de rechter uit te leggen hoe u erover denkt.

Normaal gesproken doet de rechter binnen vier weken na de zitting een uitspraak. Maar als de rechter nog niet genoeg informatie heeft om te kunnen beslissen, kan het ook zijn dat er nog een zitting of een schriftelijke ronde komt. Dat hangt helemaal af van hoe ingewikkeld de scheiding is.

Hoelang duurt een procedure? 

Een echtscheidingsprocedure op tegenspraak duurt gemiddeld genomen negen maanden tot een jaar. Als het om een ingewikkelde scheiding gaat, kan het (soms veel) langer duren.

Privacy

Belangrijk: de rechtszitting is niet openbaar, omdat het om persoonlijke zaken gaat. Behalve u, uw advocaat, de andere partij en diens advocaat mogen er geen andere mensen bij de zitting aanwezig zijn.

Spoedeisende zaken: voorlopige voorziening 

Omdat een echtscheidingsprocedure lang kan duren, is het soms nodig om alvast een snelle, voorlopige beslissing van de rechter te vragen. We noemen dat een ‘voorlopige voorziening’. De rechter kan een voorziening treffen voor wie er voorlopig in de woning mag blijven wonen, de zorgregeling voor de kinderen en de alimentatie.

De uitspraak van de rechter is dan voorlopig, dat wil zeggen dat de uitspraak geldt totdat er in de echtscheidingsprocedure een definitieve beslissing wordt genomen. Het regelen van een voorlopige voorziening duurt gemiddeld zes tot acht weken.


Klik hier voor het Stappenplan Mediation.

Klik hier voor het Stappenplan Eigen Advocaat.

Klik hier voor een lijst met stukken die nodig zijn voor de echtscheiding.

Klik hier voor de tarieven.

echtscheiding, alimentatie