Echtscheiding: altijd via de rechter

Een echtscheiding moet altijd worden uitgesproken door de rechter. Hoe verloopt zo’n procedure en hoelang duurt dat? Het antwoordt luidt: dat hangt ervan af.

Als u het over alles eens bent, kunt u scheiden op gemeenschappelijk verzoek. De procedure gaat dan eenvoudig en snel. Als u het niet eens kunt worden, moet de rechter knopen doorhakken. U voert dan een procedure ‘op tegenspraak’. Dat duurt gemiddeld genomen een jaar, soms langer.

Scheiden op gemeenschappelijk verzoek

U heeft samen – met hulp van een mediator of advocaat – afspraken gemaakt in een echtscheidingsconvenant. Daarin zijn alle gevolgen van de echtscheiding geregeld: de financiën, de kinderen, de woning, de alimentatie enzovoort.

Vervolgens moet de rechter de echtscheiding uitspreken. Uw advocaat/mediator regelt dat voor u. De procedure bij de rechtbank is niet meer dan een formaliteit en duurt hooguit een paar weken. U hoeft niet zelf naar de rechtbank te komen.

Bij echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek is slechts eenmaal griffierecht verschuldigd. Zie onderaan deze pagina onder griffierecht.

Nadat de rechter de echtscheiding heeft uitgesproken, moet deze worden ingeschreven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar u bent getrouwd. U bent pas officieel gescheiden vanaf het moment van inschrijving.

Scheiden op gemeenschappelijk verzoek: een snelle procedure zonder rechtszitting.

Scheiden ‘op tegenspraak’: verzoek- en verweerschrift

Als het niet lukt om in overleg afspraken te maken, kunt u de rechter vragen te beslissen over de geschilpunten. U heeft dan een eigen advocaat.

De echtscheidingsprocedure begint in dat geval met een verzoekschrift dat uw advocaat indient bij de rechtbank. Daarin staat alles waarvan u wilt dat de rechter erover beslist: de omgangsregeling voor de kinderen, de alimentatie, de financiën, de eigen woning enzovoort.

De andere partij kan daarna een verweerschrift indienen. Ook dat moet altijd via een advocaat gebeuren. Tegelijk met het verweer kan ook een tegenverzoek worden ingediend. In dat laatste geval mag de andere partij daar ook weer schriftelijk op reageren.

U bent niet verplicht om een verweerschrift in te dienen: u kunt ook verstek laten gaan. In dat geval zal de rechter doorgaans alles toewijzen wat de verzoekende partij heeft gevraagd. Het is dus niet verstandig verstek te laten gaan als u het niet eens bent met wat in het verzoekschrift wordt gevraagd.

Rechtszitting en uitspraak

Nadat alle stukken zijn ingediend krijgen beide partijen een uitnodiging van de rechtbank voor een hoorzitting . Tijdens die zitting licht uw advocaat uw standpunten toe. De rechter kan over alle onderwerpen vragen stellen, ook aan u. De zitting is dus een gelegenheid om aan de rechter uit te leggen hoe u over de zaak denkt.

Belangrijk: de rechtszitting is niet openbaar, omdat het om persoonlijke zaken gaat. Behalve u, uw advocaat, de andere partij en diens advocaat mogen er geen andere mensen bij de zitting aanwezig zijn.

Normaal gesproken doet de rechter binnen vier weken na de zitting een uitspraak. Maar als de rechter nog niet genoeg informatie heeft, kan het ook zijn dat er nog een zitting of een schriftelijke ronde komt. Dat hangt ervan af hoe ingewikkeld de scheiding is.

Hoelang duurt een procedure op tegenspraak?

Een echtscheidingsprocedure op tegenspraak duurt gemiddeld genomen negen maanden tot een jaar. Als het om een ingewikkelde scheiding gaat, kan het langer duren.

Ook hier geldt dat de scheiding pas rond is wanneer deze is ingeschreven in de gemeenteregisters. Dit moet gebeuren uiterlijk binnen zes maanden nadat de uitspraak van de rechtbank over de scheiding definitief is geworden.

Een echtscheidingsprocedure op tegenspraak duurt gemiddeld negen maanden tot een jaar.

Spoedeisende zaken: voorlopige voorziening

Omdat een echtscheidingsprocedure lang kan duren, is het soms nodig om alvast snel een voorlopige beslissing van de rechter te vragen. We noemen dat een ‘voorlopige voorziening’. De rechter kan een voorlopige beslissing nemen over wie in de woning mag blijven wonen, de zorgregeling voor de kinderen en de alimentatie.

De uitspraak van de rechter geldt dan tijdelijk, dat wil zeggen totdat er in de echtscheidingsprocedure een definitieve beslissing wordt genomen. Het regelen van een voorlopige voorziening duurt gemiddeld zes tot acht weken.

Griffierecht

Iedereen die een echtscheidingsverzoek indient bij de rechtbank moet griffierecht betalen. Dat is een bijdrage in de kosten van de rechtbank.

Bij een echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek is slechts eenmaal griffierecht verschuldigd. Bij een echtscheiding op tegenspraak moeten beide partijen (verzoeker én verweerder) griffierecht betalen.

Voor mensen die in aanmerking komen voor een toevoeging, gelden gereduceerde tarieven. Hier staan de geldende tarieven.


Klik hier voor het Stappenplan Mediation.

Klik hier voor het Stappenplan Eigen Advocaat.

Klik hier voor een lijst met stukken die nodig zijn voor de echtscheiding.

Klik hier voor de tarieven.